Ana içeriğe atla

KORKU VE ALGI YÖNETİMİ

Korku faktörü insanların kararlarını etkileme ve istenilen doğrultuda hareket etmelerini sağlama konusunda tarihin ilk yıllarından beri kullanılan son derece etkin bir araçtır.

İnsanın temel duygularından birisi olan korku duygusunun algı ve kararları yönlendirmekte kullanıldığı en eski alanlardan birisi savaş sanatıdır. Kendilerine itaat etmeyen ve teslim olmayanları kılıçtan geçirmeyi, kadın ve çocukları köleleştirmeyi ve şehirleri un ufak oluncaya kadar yakıp yıkmayı standart uygulama haline getiren: Roma Lejyonları, Moğol Süvarileri, İngiliz Piyadeleri, Japon Samurayları, Nazi SS birlikleri ve Kızılordu askerleri bu vahşeti stratejik olarak düşmanlarını korkuyla felç etmek, karar veremez hale getirmek ve direnme gücünü kırmak için uyguluyorlardı. Japon savaş sanatlarında zaferin yolunun düşmanın “Ki’sini kırmak” yani mücadele azmini ortadan kaldırmaktan geçtiği öğretilir. Bugünse terör grupları amaçları doğrultusunda global çapta korku yaymaya çalışmakta ve bu uğurda insanların kellelerini kesmekte, kafeslerin içine sokup yakmakta ve ağzına kadar bomba yüklü araçları şehir merkezlerinde insanların arasında sokmaktadırlar. Üstüne üstlük bunları kameraya çekip sonrasında Internet üzerinden yayınlayarak ürettikleri korku hissini tüm dünyaya yayabilmektedirler. Bu grupların temel amacı terör eylemleri sayesinde kendilerinden daha büyük kuvvete sahip ülkelerin insanlarındaki savaşma ve mücadele azmini kırmak ve kararlarını etkilemektir.

Korkunun kullanıldığı diğer bir alanda Propagandadır. Siyasi ve ideolojik propagandanın amacı kitlelerin derin korkularını uyandırmak ve bu korkuları yaratan tehditlere karşı güvende olmalarının tek yolunun bu propagandayı yapan devlet veya ideolojiye itaat etmek olduğunu onlara kabul ettirmektir. Bu propaganda kah düşman kapınıza dayandı ve evinizle ailenizi tehdit ediyor bize destek olun şeklinde yapılır, kah canlı yayında o ülkenin en güvenilir sayılan şehrinin en bilinen sembolü olan binalar uçaklar çarptırılarak yerle yeksan edilir. Propagandacılar hedef kitleleri neden korkuyorsa o noktadan onları vururlar. Düşmanlar bazen dinsiz komünistler bazen de aşırı radikal köktendincilerdir. Diziler, filmler ve popüler kültür üzerinden düşman modelleri oluşturulur ve sanal kahramanlar bu düşmanlarla vuruşturulur. Özellikle Amerikan sineması yıllar içinde soğuk bakışlı Nazi subayları, parkaları ve kürk şapkaları içinde acımasız komünist KGB komiserleri ve çember sakallı, kafası sarıklı Arap terörist tiplemelerini oluşturmuş ve her dönem toplumun korkutulacağı düşman kimse ona göre bir karakter ortaya çıkartmıştır.

Korku savaş ve siyasi propaganda yanı sıra ürün pazarlama ve marketing alanlarında da kullanılır. Tabi bu alanda kullanılan korku faktörleri çok daha örtülü ve gizlidir. Mesela gazetede kalp krizinden ölen ünlü bir aktörün haberinin hemen altında kalbinizi çok ucuza kontrol ettirebileceğiniz bir özel hastanenin reklamını bulursunuz. Televizyonda seyrettiğiniz dizinin en duygusal anında devreye giren reklamlarda bebeğini kucağına almış bir anne çocuğunuzu hastalıklardan korumak ve bağışıklık sistemini güçlendirmek için mutlaka belli bir marka bebek maması kullanmanız gerektiğini size anlatır. Tuttuğunuz futbol takımının yarı final maçında sadece bir gol yeseniz mahvolacağınız korkusuyla maçın saniyelerini saydığınız anlarda siz hiç fark etmeden sahaya sanal reklam ışıkları yansıtılır ve ne tesadüftür ki çok bilinen bir içecek markasının logosu belli saniyeler ve ritmle gözlerinizin önünden geçirilir. Korkan insanın bilinçaltı dış etkenlere daha açık olduğu için ister istemez bu markanın logosunu ve sloganını beyninize alırsınız ve maçtan sonra kendiniz çok susamış hissedip marketin yolunu tuttuğunuz zaman içtiğiniz içecek bilin bakalım hangisidir ? İndirimleri, ucuzlukları ve sınırlı sayıda ürünleri kaçırma korkusu da sizde itinayla yaratılır ve panik halinde satın alma kararları vermeniz sağlanır. Elinize tutuşturulan kredi kartları sayesinde satın alma kararlarını gerçeğe dönüştürmeniz eskisine göre çok daha fazla kolaylaşmıştır bu da işin bir başka yönüdür.

Korkunun olumlu şekilde kullanılacağı durumlar da vardır. Kanun korkusu, sosyal baskı korkusu, sevdiklerinizi kaybetme korkusu gibi şeyler sizin kendinize ve başkalarına zarar verecek kararlar almanızı bir ölçüde engelleyebilir.

Benim kendi gözlemlerim sonucu en faydalı olduğunu düşündüğüm korkulardan bir tanesi de umut ve sevgiyle harmanlanmış belli oranda bir Allah Korkusudur. İnsan yaptıklarından gerek bu dünyada gerekse sonsuz hayatında tüm evreni yaratan sonsuz kuvvette bir güce hesap vereceğini hissettiği zaman bundan iki ana fayda edinmektedir. Bir tanesi egosunun kendisini yönlendirdiği ama orta ve uzun vadede ona büyük zararlar verecek hatta hayatını mahvedecek bir takım kararlardan kendisini korumasına yardımcı olmaktır. İkinci fayda da eğer bir insanda sağlam ve iyi konumlanmış bir Allah inancı varsa korkularını kullanarak onu yönlendirmek isteyen güçlere karşı kendisini daha etkin bir şekilde koruyabilmesidir.

Hastalık, şifa, hayat ve ölüm gibi kavramların Allah'ın gücü dahilindeki kavramlar olduğuna inanan bir insanın bu korkular kullanılarak yönlendirilmesi çok daha zordur. Para, güç, mal, makam ve mevki gibi kavramların geçici dünya ortamında insanların denenmesi için Allah tarafından özel olarak yaratılan sanal senaryolar olduğuna inanan bir insanı da bu değerlerin elinden alınması gibi korku faktörleriyle yönlendirmek hiç de kolay değildir. Kısacası bir yaratıcı inancı olan ve hayatındaki her anın inceden inceye bu yaratıcı tarafından bilinip kontrol edildiğine inanan bir insanı korku faktörleriyle etkilemek görece çok daha zordur. Tabi burada inancın bozulmamış ve art niyet taşımayan bir inanç olması da önem taşımaktadır. İnancınız sahte ve sanalsa yönlendirilme girişimlerinden korunmak bir yana çok daha kolay kandırılırsınız. Yani akıl ve kalp dengede olacak.

Kısacası işin özü şudur.

Ey iman edenler! Allah'tan, O’na yaraşır şekilde korkun ve ancak Müslümanlar olarak can verin. (Al-i İmran,102)

Doğrusu mallarınız ve çocuklarınız sizin için bir imtihandır. Büyük mükafat ise Allah'ın yanındadır. (Tegabün,15-16)

Sevgilerimle

Aydın Serdar Kuru

www.serdarkuru.com

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

KENDİNE GÜVENSİZLİKTEN KURTULMAK İÇİN 10 TAVSİYE.

Sevgili Dostum,

Objektivizm isimli felsefi akımının kurucusu ve saygı duyduğum yazarlardan bir tanesi olan Ayn Rand hanımefendi şunu söyler : 

“Kendine değer vermeyen insan, hiçbir şeye ve hiç kimseye değer veremez”

Bu, kendine güvensizliğin insanların ve toplumların hayatlarını ne kadar zorlaştıran bir düşünce bozukluğu olduğunu açıklayan çok doğru bir sözdür.

Gerek koçluk ve eğitim çalışmalarımda, gerek günlük yaşamımda insanların kendilerini boğan kocaman güvensizlik mengeneleri içinde yaşamaya çabaladıkları mutsuz ve karamsar hayatlarına sık sık şahit olmaktayım

Bu sebeple kendine güvensizlik üreten düşünce ve algı bozuklukları, üzerinde en çok çalıştığım konulardan bir tanesi olmakta.

Eğer sende kendine güvensizlik cehennemi içinde yaşayan ve bu sebeple hayatın birçok renginden kendini mahrum eden insanlardan biriysen, öncelikle bunu dürüstçe kabullenmen gerekiyor.

Şunu iyi bil ki bu sorunu seninle birlikte yaşayan milyonlarca insan var ve bu insanların büyük çoğunluğu dışardan göründük…

MUTLU OLMAK İÇİN VAZGEÇMEN GEREKEN 15 ŞEY.

Sevgili Dostum,
Roma İmparatorlarından aynı zamanda Stoacı bir filozof da olan Marcus Aurelius yüzlerce yıl önce "Hayatınızdaki mutluluk düşüncelerinizin kalitesine bağlıdır" tespitinde bulunmuştur. 
Mutlu olmak için neler yapman gerektiği konusunda bir çok kitap ve yazı bulabilirsin ancak ben bu yazıda mutlu olmak için yapmaman ve vazgeçmen gereken şeyler üzerinde durmak istiyorum.
Bu yazıyı dikkatlice okur ve burada vazgeçmeni istediğim şeylerden en azından bir kaç tanesini hayatından çıkarmayı becerebilirsen yaşam hakkındaki olumsuz algın değişerek daha olumlu ve mutlu bir yaşamın kapısını arayabilirsin. 
Bunları yapamam dersen en azından bir kaç kere üst üste okumanı istiyorum. Buna da üşenirim diyorsan en azından bu yazıyı arkadaşlarına paylaş çünkü bu basit hareketinin bile kimin hayatını değiştireceğini  bilemezsin. Bunu da yapamam diyorsan sana söylenecek pek bir şey yok.
Hadi başlayalım bakalım yapmaman ve hayatından çıkarman gereken şeylere.
1) Her zaman haklı olm…

BAŞARISIZ BİR İNSAN OLMANIN DOKUZ YOLU

Sevgili Dostum,

Yıllardır seni daha başarılı bir insan yapmak için uğraşıp duruyorum. İşimi gücümü bırakıp sana güzel güzel yazılar yazıyorum ama okumuyorsun ve "hocam çok uzun yazıyorsunuz" diye bana mesajlar atıyorsun.

Tamam kardeşim diyorum ve sana kısacık kısacık resimli paragraflar yazıyorum bu sefer de "ee hani burada bir şey yazmıyor bana ne yapacağım tam anlatmamışsın" diye bana kızıyorsun. Bu sefer sana ulaşabilmek için minnacık minnacık uyandırıcı tweetler atıyorum onları da laf sokmalı ve esprikli söz değil diye beğenmiyor ve benim yerine trolleri takip ediyorsun.

Bu iş yazıyla olmuyor, gel bak sana eğitim düzenledik ve sadece bir akşam yemeği parasına bir günde sana otuz kitaplık bilgi vereceğim, üstelik benimle tanışıp istediğin soruyu da sorabilirsin diyorum "size şimdi para mı vereceğiz,hep paragözsünüz zaten" diyorsun (sanki cebindeki telefonla ayağındaki ayakkabıyı sana bedava verdiler de biz paragöz olduk).

Hele öyle sana "bak,ben …